فولکلور اشعار ، سایالار و قوشماجالار در روستای مجارشین

اشعار و داستانهای بسیاری در روستای مجارشین نقل و قول می شود این اشعار و داستانها از گذشته نسل به نسل و دهان به دهان نقل شده تا اینکه به شکل مکتوب در آمده اند . سایا نوعی ترانه‌های محلّی روستایی ترکی است که به آن‌ها «سایاچی سؤزلری» گفته می‌شود .

در زیر به چند نمونه از اشعار و داستانهای رایج در روستا اشاره می شود :

الف ) ساری اینه ناغیلی

بیر گون واریمیش بیر گون یوخومیش بیر قاری ننه نین بیر بیزووی واریمیش آپارار سووارماغا آیاغی بوزدان زویه ر و سینار.دییه ر:

آی بوز سن نه ظالیمسن!

بوز دییه ر: من ظالیم دئییلم. من ظالیم اولسایدیم، گون منی اریتمزدی!

دییه ر: آی گون سن نه ظالیمسن!

گون دییه ر: من ظالیم دئییلم. من ظالیم اولسایدیم، قارا بولود قاباغیمی کسمزدی!

دییه ر: قارا بولود سن نه ظالیمسن!

قارا بولود دییه ر: من ظالیم دئییلم. من ظالیم اولسایدیم، یاغیش مندن یاغمازدی!

دییه ر: یاغیش سن نه ظالیمسن!

یاغیش دییه ر: من ظالیم دئییلم. من ظالیم اولسایدیم، گؤی اوت مند ن بیتمزدی!

دییه ر: گؤی اوت سن نه ظالیمسن!

گؤی اوت دییه ر: من ظالیم دئییلم. من ظالیم اولسایدیم، قوزو منیم باشیمی اوتلامازدی!

دییه ر: قوزو سن نه ظالیمسن!

قوزو دییه ر: من ظالیم دئییلم. من ظالیم اولسایدیم، قورد منی یئمزدی!

دییه ر: آی قورد سن نه ظالیمسن!

قورد دییه ر: من ظالیم دئییلم. من ظالیم اولسایدیم، آلا کؤپک منه هورمزدی!

دییه ر: آی آلا کؤپک سن نه ظالیمسن!

آلا کؤپک دییه ر: من ظالییم دئییلم. من ظالیم اولسایدیم، قاری ننه کسسوولا باشیما وورمازدی!

دییه ر: آی قاری ننه سن نه ظالیمسن!

قاری ننه دییه ر: من ظالیم دئییلم. من ظالیم اولسایدیم، سیچان تاباقدا چؤره ییمی کسمزدی!

دییه ر: آی سیچان سن نه ظالیمسن! سیچان

دییه ر: من ظالیم دئییلم. من ظالیم اولسایدیم، پیشیک منی یئمزدی!

دییه رک آی پیشیک سن نه ظالیمسن!

پیشیک دییه ر:

ظالیمم ها، ظالیمم

کورسی آلتی قیشلاغیم دی،

کورسی اوستی یایلاغیم دی

قاری ننه نمنه پیشیرسه،

اودا منیم قویماغیم دی.


ب ) اوشودوم ها اوشودوم ناغیلی




اوشودوم! ها اوشودوم ! * داغـــدان آلما داشیدیم (بسیار سردم شد و از کوه سیب جمع کردم و به پائین آوردم)

آلمــــاجیغیـمی آلدیـلار * منـه ظـــولوم سالدیــلار (سیب کوچکم را از من گرفتند و به من ستم کردند)

من ظـولومدان بئزمیشم * دریـــن قـویی قـازمیشام (من از ظلم بیزار شده ام و چاهی عمیق کنده ام)


درین قــویی بئـش گئچی * هــــانی بــــونون ائرکجی ؟ (چاه عمیق و پنج بز در آن ! پس بز نرشان کجاست ؟)

ائرکـــــج قــــــازاندا قـاینار * قنبــــــر یـانینــــــدا اوینــار (بز نر در دیگ می‌جوشد و قنبر در کنار آن می‌رقصد !)

قنبـــــر گئتـــــدی اودونـــا * قـــــارغی بـــاتدی بودونـــا (قنبر پی هیزم رفت و در این میان تیر به رانش فرو رفت !)

قـــــارغی دگیـل قمیشدی * بئــش بارمـاقی گوموشدی (تیر نیست بلکه نی است ! و پنج انگشت آن از نقره است !!!)

گـــــوموشی وئـــــردیم تاتا * تـــــــات منــــه داری وئردی (نقره را به تات "بیگانه ی ساکن در منطقه ی آذربایجان" دادم و تات به من ارزن داد !)

دارینــــی سپـــــدیم قوشا * قــــــوش منه قانـات وئردی (ارزن را برای پرنده پاشیدم و پرنده به من بال داد !!!)

قــــــاناتلاندیــــم اوچمـــاغا * حاق قـــــاپوسین آچمـــاغا (بال زدم پرواز کنم تا در حقیقت را بگشایم !!!)

حاق قـــــاپوسو کلیـــــددی * کلیــــــــد ده‌وه بوینـــــــوندا * ده‌وه گیـــــــــلان یولونــــدا (در حقیقت

بسته است و کلیدش در گردن شتر است و شتر در راه گیلان است !)

گیــــــــلان یولــــو بوز باغلار * دؤره ســــی یارپیــــز باغلار (راه گیلان پر از سنگلاخ و سیخونک است و اطراف جاده اش مملو از پونه است )

او یارپیـــــــزدان اوزئیـــــدیم * بویــــــون باغی دوزئیـــــدیم (کاش از آن پونه می بریدم و گردنبندی از آن ردیف می کردم )

قارداشیمیـــــــن تویــــــوندا * بیرجـــــه دابــــان سوزئیدیم (در جشن عروسی برادرم ، به اندازه ی یک پاشنه از آن صاف می کردم !)

گیــــــــلان یولی سر به سر * ایچینــــــده میمــــون گـــزه‌ر (در سرتاسر راه گیلان ، میمون وجود دارد !!!)

میمــــــــونون بـــــــــــالالاری * منــــــــــی گــــؤردی آغلادی * تومـــــــــــانینا قیغـــــــــلادی (میمون بچّه

ها تا مرا دیدند شروع به گریه کردن نمودند و تپاله در شلوارهایشان انداختند )


تومــــــــانی بولـــوک بولــوک * آفتــــــــــــابا دلیــــک دلیـــک (شلوارهایشان تکّه تکّه و آفتابه شان سوراخ سوراخ بود !!!)

آفتابــــــــانی حــــــاقلادیـــخ * حســن به یه ســــاخلادیــخ (آفتابه را به چنگ آورده و برای حسن بیگ نگاهش داشتیم )

حسن به ییــــــن نه یـی وار * طــــــوله ده بیـــر آتــــی وار (حسن بیگ چه دارد در طویله اش یک اسب دارد .)

آتینــــــــا آرپـــــــا ایســــــدر * آرپــــــــــانی کیملـــر سـاتار * خـــان قیزی خــــانلار سـاتار (برای خوراک اسبش ، جو لازم دارد و جو را چه کسانی می فروشند ؟ دختر خان و خوانین می فروشند !!!)


حسن به ییــــــن نه یـی وار * یــــــازی یــــازان اوغلــــو وار * ایپــــــــک تیکــــن قیــزی وار (حسن بیگ چه دارد پسری دارد که سرنوشت رقم می زند و دختری دارد که ابریشم دوزی می کند !)

حسن به ییــــن گـــــؤی آتی * او دره ده کیشنــــــــه ییـــــر (اسب کبود حسن بیگ ، در آن درّه شیهه میکشد !)

باجیــــسی کیلیــــم توخویور * ایچینـــــــده بولبـــول اوخویور (خواهرش گلیم می بافد و در درون گلیمش ، بلبل آواز می خواند !!!)



ج) جیقلی قیزیم دور چای قوی




جیقلی قیزیم دور چای قوی

ائویوی سوپور ناهار قوی

من بو چایی ایچمه ره م

دروازادان گئچمه ره م

دروازا منیم اولسون

قیرمزی دونیم اولسین

گوللو داراغیم اولسون

ایپکدن شالیم اولسون

گیئیم گدیم تهرانا

تهراندا تویوم اولسون

قیزلار گلسین تویوما

قوربان اولسون بویوما

د) دوستومودی ها دوستومودی

او کیشی منیم دوستومودی ها دوستومودی

گِدی بازارا گلمدی

يايلاغيمي گوندرمدی

يايلاغيمين اوجی قره

یِتیشدی پیغمبره

پیغمبردن گلینجن

ایکی خوروز ساواشدی

بیری قانا بیلاشدی

قان گِدی چایدا داشدی

چایدان گورچین اوشدور

گورچینی یتیردیم

خراسانا یتیردیم

خراسانین آتلاری

منی گورجک کیشنَدی

آرپا سامان ایسته دی

آرپا سامان کیمده دی

کیلیمچی ممد دَدی

عم قیزیم بیر فرش توخور

ایچینده بولبول اوخور

سنین بالا قارداشین

منیم بویوک قارداشیم

الله کلامین اوخور